Cứ ba viên kim cương được khai thác trên thế giới thì khoảng một viên đến từ Nga. Điều đó có nghĩa là chỉ một quyết định chính trị cũng đủ làm rung chuyển cả đường đi của kim cương toàn cầu — và túi tiền của những ai nắm giữ nó. Đây là bài học lớn cho mọi nhà đầu tư.
Thứ nhất, nguồn cung càng tập trung, rủi ro địa chính trị càng lớn. Nga chiếm khoảng 25 đến 30% sản lượng kim cương thô toàn cầu, trong đó riêng doanh nghiệp nhà nước Alrosa nắm khoảng 90% sản lượng của Nga. Trong khi đó, nhóm G7 lại là nơi tiêu thụ tới khoảng hai phần ba nhu cầu trang sức kim cương thế giới, theo phân tích ngành. Khi cung và cầu nằm ở hai phía đối đầu về chính trị, cả chuỗi rung lắc.
Đây là kịch bản lặp lại ở nhiều thị trường. Khi Trung Quốc siết xuất khẩu đất hiếm, cả chuỗi công nghệ toàn cầu chao đảo. Với dầu mỏ cũng vậy — nguồn cung dồn vào ít quốc gia thì một quyết định chính trị đủ làm giá đảo chiều.
Thứ hai, cấm vận hiếm khi làm biến mất nguồn cung — nó chỉ đổi đường đi và tạo ra thị trường hai giá. Sau xung đột năm 2022, EU cấm nhập trực tiếp kim cương Nga từ tháng 1/2024, rồi mở rộng sang hàng gia công bên ngoài nước Nga từ tháng 3/2024. Kết quả, nhiều lô hàng được chuyển hướng qua Dubai, Ấn Độ hay Armenia để cắt gọt, đánh bóng và tái chứng nhận. Nguồn cung “sạch nguồn gốc” mà thị trường G7 tìm mua vì thế chỉ còn khoảng 70 đến 75% sản lượng toàn cầu, tạo ra một mức chênh giá cho hàng chứng minh được xuất xứ. Chưa hết, từ 1/9/2026, Nga áp thêm thuế xuất khẩu 8% với kim cương thô từ 0,45 carat trở lên.
Câu chuyện kỹ thuật rất thú vị: một viên kim cương có thể “đánh mất” nguồn gốc trên đường đi, khi nó trộn lẫn với hàng nghìn viên khác. Trung tâm Antwerp của Bỉ tuy giảm sản lượng nhưng lại trở thành “cổng kiểm định” cho hàng vào G7, trong khi Dubai hưởng lợi từ dòng chảy mới.
Thứ ba, điều cần tỉnh táo nhất là thị trường vẫn rất bấp bênh. Công nghệ truy xuất bằng blockchain mà các nước G7 kỳ vọng vẫn chưa vận hành hiệu quả. Trong khi đó, ngay cả De Beers cũng ghi nhận doanh số giảm mạnh trong năm 2024, cho thấy thị trường không hề thuận lợi.
Đặc biệt, nếu các lệnh trừng phạt được nới lỏng trong thời gian tới, nguồn cung có thể tăng trở lại và mức chênh lệch giá hiện nay sẽ nhanh chóng biến mất.
Và bức tranh có thể lật ngược bất cứ lúc nào: cuối năm 2025, đã xuất hiện tín hiệu về khả năng nới lỏng trừng phạt, điều sẽ hợp pháp hóa trở lại khoảng một phần tư sản lượng toàn cầu và làm mức chênh giá hiện nay tan biến.
Tóm lại, địa chính trị chính là bàn tay vô hình định hình chuỗi cung ứng kim cương: nó phơi bày rủi ro tập trung nguồn cung, tái định tuyến dòng hàng, và tạo ra một thị trường hai giá đầy biến động. Hiểu được nó, bạn hiểu cách quyền lực định giá mọi loại tài sản.
Nội dung mang tính thông tin và giáo dục, không phải tư vấn pháp lý, thủ tục hải quan hay khuyến nghị đầu tư. Quy định và thuế suất có thể thay đổi; doanh nghiệp cần tra cứu văn bản hiện hành và tham vấn cơ quan chức năng, đơn vị chuyên môn. Số liệu cập nhật đến ngày 02/07/2026.
#chungkhoan #diachinhtri #chuoicungung #kimcuong
