Việt Nam vừa chính thức lên hạng: từ nước thu nhập trung bình thấp bước lên nhóm trung bình cao, theo công bố mới của World Bank. Dưới góc nhìn đầu tư, chúng ta sẽ đón nhận cơ hội này như thế nào?
World Bank xếp hạng các nền kinh tế theo thu nhập bình quân đầu người, và Việt Nam vừa vượt qua ngưỡng để vào nhóm trung bình cao, cùng đợt với Philippines và vài nước khác. Để thấy nó lớn cỡ nào: năm 1986, thu nhập bình quân người Việt chỉ khoảng 95 đô, thuộc nhóm nghèo nhất thế giới. Bốn thập kỷ sau, con số đó đã gần 5.000 đô. Với nhà đầu tư, ý nghĩa đầu tiên không nằm ở con số, mà ở chỗ Việt Nam đang được tái định vị trên bản đồ đầu tư toàn cầu. Nó cộng hưởng với câu chuyện nâng hạng thị trường chứng khoán, củng cố niềm tin của dòng vốn quốc tế rằng đây là một nền kinh tế đang đi lên bền vững.
Việt Nam chính thức bước vào nhóm thu nhập trung bình cao. Nguồn: World Bank
Ý nghĩa lớn nhất của việc lên trung bình cao là tầng lớp trung lưu phình to ra. Khi người dân có nhiều tiền hơn, họ không chỉ ăn no mặc ấm mà bắt đầu chi cho những thứ cao hơn: mua sắm nhiều hơn, dùng dịch vụ tài chính, đi du lịch, khám bệnh dịch vụ, cho con học trường tốt, và mua nhà. Đó là lý do các câu chuyện tăng trưởng dài hạn thường xoay quanh những nhóm ngành gắn với tiêu dùng nội địa: bán lẻ, tài chính tiêu dùng, ngân hàng bán lẻ, y tế và giáo dục tư nhân, hàng không, bất động sản. Và một chi tiết rất đáng chú ý: số tài khoản chứng khoán ở Việt Nam đã vượt 11 triệu. Dân giàu lên thì tiền nhàn rỗi tìm kênh sinh lời, và chứng khoán là một trong những cửa ngõ đầu tiên họ bước vào. Đây chính là loại câu chuyện mà các quỹ đầu tư dài hạn rất thích.
Nhưng khoan ăn mừng. Lên trung bình cao không hề đảm bảo sẽ giàu. Thế giới có hẳn một khái niệm gọi là bẫy thu nhập trung bình: rất nhiều quốc gia leo được đến nấc này rồi mắc kẹt hàng chục năm, không sao bước lên nhóm thu nhập cao. Ngược lại, những cái tên như Hàn Quốc hay Đài Loan đã thoát bẫy thành công để trở thành nền kinh tế phát triển. Việt Nam đặt mục tiêu thành nước thu nhập cao vào năm 2045, và để làm được thì cần duy trì tăng trưởng khoảng 6% mỗi năm suốt hai thập kỷ liền, không được vấp. Trong khi đó, chính World Bank dự báo tăng trưởng năm nay đã hạ nhịp so với năm ngoái. Chưa kể, lên hạng cũng đồng nghĩa Việt Nam sẽ dần mất bớt các ưu đãi vay vốn giá rẻ dành cho nước nghèo. Cho nên với cổ phiếu, hãy nhớ: đây là một tin vĩ mô nền tảng, một điều kiện cần cho câu chuyện dài hạn, chứ không phải chất xúc tác đẩy giá tăng ngay ngày mai.
Xếp hàng thu nhập trung bình các quốc gia. Nguồn: WorldBank
Tóm lại, nâng hạng thu nhập là tấm bằng ghi nhận một chặng đường ấn tượng, chứ không phải tấm vé đảm bảo cho tương lai. Nhà đầu tư khôn ngoan sẽ dùng nó để xác nhận xu hướng dài hạn và chọn ngành, chứ không phản ứng bốc đồng theo tin. Mọi người có tin Việt Nam sẽ thoát được bẫy thu nhập trung bình không?
Miễn trừ trách nhiệm: Nội dung cập nhật ngày 02/07/2026, chỉ mang tính thông tin và giáo dục tài chính, không phải khuyến nghị mua/bán. Các nhóm ngành nhắc đến chỉ nhằm minh họa xu hướng dài hạn, không phải gợi ý đầu tư. Nhà đầu tư tự chịu trách nhiệm với quyết định của mình.
#WorldBank #kinhtevimo #chungkhoan #tanglop trunglưu
