Một viên kim cương đường kính chưa đến 1cm có thể trị giá cả căn nhà — tài sản “cô đặc giá trị” bậc nhất thế giới. Nhưng nhập nó về Việt Nam lại không hề đơn giản như mua vàng. Nếu bạn từng nghĩ kim cương là một kênh đầu tư, đây là những gì bạn phải biết.
Thứ nhất, thủ tục phụ thuộc vào loại kim cương. Theo Thông tư liên tịch 14/2009 của Bộ Công Thương và Bộ Tài chính, có ba nhóm chính.— bắt buộc phải có Giấy chứng nhận Kimberley và chỉ được giao dịch với các nước thành viên; hải quan sẽ cấp Giấy xác nhận nhập khẩu trong vòng ba ngày làm việc, rồi gửi Bộ Công Thương. Kim cương đã đánh bóng và kim cương nhân tạo — mã HS 7102.29 — không cần giấy phép như hàng thô, nhưng vẫn phải khai báo hải quan đầy đủ và thường cần chứng nhận mã cạnh khắc trên viên đá.
Câu chuyện đằng sau rất đáng suy ngẫm. Quy trình Kimberley ra đời từ hội nghị Interlaken, Thụy Sĩ năm 2002, chính là để kiểm soát nguồn gốc kim cương. Và như mọi lô hàng nhập khẩu, tờ khai vẫn phải qua hệ thống hải quan điện tử, phân luồng xanh–vàng–đỏ.
Thứ hai, rủi ro của kim cương lớn hơn vẻ lấp lánh của nó. Trước hết, kim cương xung đột — hay “kim cương máu” — bị nghiêm cấm tuyệt đối; nhập nhầm nguồn là vi phạm pháp luật. Nhưng với nhà đầu tư, rủi ro âm thầm hơn nằm ở định giá và thanh khoản: khác với vàng có giá niêm yết toàn cầu, kim cương không có một mức giá chuẩn, chênh lệch giữa giá mua và bán lại rất lớn, và bán ra thường khó hơn nhiều so với lúc mua vào.
Lịch sử cảnh báo rõ điều đó. Thập niên 1990, “kim cương máu” từng tài trợ cho nội chiến ở Sierra Leone và Angola — bi kịch được cả thế giới biết đến qua bộ phim Blood Diamond. Gần hơn, giá kim cương nhân tạo đã lao dốc mạnh khi Trung Quốc và Ấn Độ sản xuất hàng loạt. Như Warren Buffett nhiều lần nhắc: một tài sản không tạo ra dòng tiền chỉ có giá trị nếu người đến sau chịu trả cao hơn.
Thứ ba, với kim cương, tờ giấy chứng nhận đôi khi quan trọng ngang viên đá. Có hai lớp. Lớp pháp lý là Giấy chứng nhận Kimberley — bắt buộc với kim cương thô để chứng minh nguồn gốc hợp pháp. Lớp chất lượng là các chứng thư giám định theo chuẩn 4C — trọng lượng, độ tinh khiết, màu sắc, giác cắt — do các tổ chức uy tín như GIA của Mỹ, IGI, hay HRD của Bỉ cấp. Về luật nhập khẩu chúng không bắt buộc, nhưng trên thực tế giao dịch, thiếu chúng thì gần như không thể định giá hay bán lại.
GIA, thành lập năm 1931, chính là nơi tạo ra hệ thống 4C và thang màu D đến Z được cả thế giới dùng làm chuẩn. Và một viên đá đẹp đến mấy mà không kèm chứng thư uy tín thì rất khó bán đúng giá.
Tóm lại, nhìn từ góc đầu tư: nhập kim cương đòi hỏi thủ tục chặt chẽ với Quy trình Kimberley, đối mặt rủi ro định giá và thanh khoản cao, và phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống chứng nhận. Đây không phải sân chơi cho người thiếu chuyên môn. .
Nội dung mang tính thông tin và giáo dục, không phải tư vấn pháp lý, thủ tục hải quan hay khuyến nghị đầu tư. Quy định và thuế suất có thể thay đổi; doanh nghiệp cần tra cứu văn bản hiện hành và tham vấn cơ quan chức năng, đơn vị chuyên môn. Số liệu cập nhật đến ngày 02/07/2026.
#kimcuong #dautu #quytrinhKimberley #GIA
