Năm 2026 đón lượng cổ phiếu phát hành mới cao nhất kể từ 2019, với khoảng 200 nghìn tỷ đồng còn chờ triển khai. Áp lực nguồn cung này không chỉ đè lên định giá, mà còn âm thầm pha loãng EPS và bào mòn hiệu quả sử dụng vốn của cả thị trường. Quy mô lớn hơn có thực sự là tốt hơn?
Đầu tiên là quy mô. Theo dữ liệu data từ FiinGroup, khoảng 48 tỷ cổ phiếu dự kiến được phát hành trong năm nay, mức cao nhất kể từ năm 2019. Đáng lo hơn, phần lớn kế hoạch này, tương đương khoảng 200 nghìn tỷ đồng, hiện vẫn chưa được triển khai, nghĩa là áp lực còn dồn nén ở phía trước, đặc biệt trong nửa cuối năm. Nguồn cung khổng lồ này đến từ nhiều phía cùng lúc: các thương vụ IPO, phát hành riêng lẻ, tăng vốn và chia cổ tức bằng cổ phiếu. Vấn đề là khi lượng cổ phiếu tăng nhanh, nhưng dòng tiền thực chảy vào thị trường lại không tăng tương ứng, thì cung sẽ lấn át cầu và tạo sức ép trực tiếp lên mặt bằng định giá.
Ước tính lượng huy động mới trong 2026. Nguồn: Fingroup
Chưa hết, còn một điều quan trọng hơn. Khi cổ đông góp thêm rất nhiều tiền vào công ty, mà số tiền lời công ty kiếm được lại không tăng thêm bao nhiêu, thì nghĩa là công ty đang xài vốn kém hiệu quả đi. Giống như bạn bỏ gấp đôi tiền vào một quán ăn, nhưng lãi thu về gần như cũ, vậy thì đồng vốn của bạn đang làm việc thua trước. Nói gọn lại: sau một đợt tăng vốn ồ ạt, công ty có thể to hơn về quy mô, nhưng lại gầy đi về hiệu quả. Và cái giá đó, người nắm cổ phiếu là người gánh.
Vậy dưới lăng kính một người phân tích đầu tư, thông điệp cảnh báo là gì? Huy động vốn là điều kiện cần cho tăng trưởng, nhưng chưa bao giờ là điều kiện đủ để cổ đông hưởng lợi. Vốn mới chỉ thực sự tạo giá trị khi nó sinh lời cao hơn chi phí vốn bỏ ra. Nếu không, nó chỉ đơn thuần làm loãng thành quả của những người đang nắm giữ. Không phải ngẫu nhiên mà ngay trong năm nay, nhiều tổ chức phân tích đã hạ dự phóng tăng trưởng lợi nhuận cũng như mặt bằng định giá của thị trường, một phần vì nền so sánh cao và áp lực nguồn cung. Đồng thời, sóng phát hành này có thể gây sức ép lên thị trường trong ngắn hạn. Vì vậy, lời cảnh báo của mình rất rõ ràng: đừng mặc định coi việc vốn điều lệ phình to là một tín hiệu tốt. Thứ cần theo dõi là tốc độ tăng vốn có bị lợi nhuận bỏ lại phía sau hay không, và ROE có được giữ vững sau mỗi đợt huy động hay không
Nội dung mang tính chia sẻ kiến thức và thông tin thị trường, KHÔNG phải khuyến nghị mua bán bất kỳ tài sản, bất động sản hay cổ phiếu nào. Mọi quyết định đầu tư đều tiềm ẩn rủi ro, người xem cần tự cân nhắc và chịu trách nhiệm. Số liệu cập nhật đến ngày 01/07/2026.
#kiếnthứcchứngkhoán#phântíchcơbản#chứngkhoán #phaloãng
