Cổ phiếu ngân hàng — người ta vẫn gọi là “cổ phiếu vua” — đang về vùng định giá thấp nhất trong cả thập kỷ. Nghe thì hấp dẫn. Nhưng tôi hỏi bạn: rẻ là cơ hội, hay rẻ vì có lý do? Hôm nay ta sẽ tách bạch hai điều đó.
Thứ nhất, định giá. Theo số liệu , P/B trung bình ngành ngân hàng hiện khoảng 1,5 lần, thấp hơn mức trung bình 10 năm là 1,7 lần; cả thập kỷ qua chỉ ba lần định giá rẻ hơn hiện nay — đại dịch Covid 2020, biến cố Vạn Thịnh Phát tháng 10/2022 và cú sốc thuế quan Mỹ tháng 4/2025. Một số tổ chức tài chính còn dự phóng P/B năm 2026 chỉ khoảng 1,2 lần trong khi ROE vẫn quanh 17%.
Warren Buffett gom cổ phiếu ngân hàng đúng lúc cả thị trường tháo chạy — ông “tham lam khi người khác sợ hãi”. nhưng nhà đầu tư mua ngân hàng Nhật “giá rẻ” thập niên 1990 lại mắc kẹt cả thập kỷ vì nợ xấu chôn vốn.
Định giá thấp mở ra cơ hội cho người dài hạn, nhưng “rẻ” chỉ thật sự rẻ khi đi kèm chất lượng.
Thứ hai, gió chính sách. Từ ngày 1/7, trần dùng vốn ngắn hạn cho vay trung – dài hạn được nâng từ 30% lên 40%, đồng thời 18 dự án trọng điểm với nhu cầu vốn hơn 752.000 tỷ đồng được loại khỏi room tín dụng. Nhờ đó, dự báo tín dụng toàn ngành năm 2026 có thể đạt khoảng 18%, cao hơn định hướng 15%; một số công ty lớn còn nâng dự báo tăng trưởng lợi nhuận trước thuế ngành ngân hàng nửa cuối năm lên 17,6%.
Nhưng mặt trái: biên lãi thuần NIM toàn ngành quý I/2026 chỉ còn khoảng 2,85% — gần mức thấp nhất kể từ năm 2014.
Gói kích thích tín dụng năm 2009 ở Việt Nam từng tạo sóng ngân hàng mạnh, nhưng để lại “cục máu đông” nợ xấu nhiều năm sau. Ngược lại, sau khủng hoảng 2008, chính sách nới lỏng bền bỉ đã giúp ngân hàng Mỹ phục hồi lợi nhuận cả một chu kỳ dài.
Chính sách đang nghiêng về hỗ trợ — đó là nền thuận; nhưng biên lãi mỏng nghĩa là lợi nhuận sẽ phân hóa, không chia đều cho tất cả
Thứ ba, và là điều sống còn: chất lượng tài sản. Điểm phân hóa lớn nhất của ngành không nằm ở tăng trưởng tín dụng, mà ở chất lượng tài sản — nhà băng có nợ xấu thấp và bộ đệm dự phòng dày sẽ có dư địa giảm chi phí tín dụng. Và khả năng định giá lại cả ngành trong ngắn hạn là không lớn, hiệu quả phụ thuộc vào việc chọn lọc cổ phiếu cụ thể. Đáng chú ý, việc nới trần lên 40% cũng làm tăng rủi ro thanh khoản, đòi hỏi quản trị tài sản – nợ chặt chẽ hơn.
Khủng hoảng 2008 — ngân hàng quản trị rủi ro tốt thì sống sót và lớn mạnh, kẻ liều lĩnh thì sụp đổ. Và giai đoạn nợ xấu 2012 ở Việt Nam — nhà băng có bộ đệm dày vượt bão tốt hơn hẳn nhóm yếu.
Với “cổ phiếu vua”, tiêu chí quan trọng là CASA cao, nợ xấu thấp, dự phòng dày — chọn lọc theo chất lượng, thay vì ôm cả rổ.
Tóm lại: định giá rẻ lịch sử cộng gió chính sách là cơ hội thật. Nhưng biên lãi mỏng và phân hóa chất lượng tài sản là rủi ro thật. Người dài hạn sàng lọc và tích lũy dần; người ngắn hạn bám sát lãi suất, nợ xấu và lợi nhuận.
Nội dung chỉ mang tính thông tin – giáo dục, không phải khuyến nghị mua/bán. Nhà đầu tư tự đánh giá khẩu vị rủi ro và chịu trách nhiệm với quyết định của mình. Đăng ngày 30/06/2026
#chungkhoan#dautu#CoPhieuVua#CoPhieuNganHang
